Kaakgewricht
teamleden
- Lic. M. Derudder Kinesitherapie
- Dr. Th.Buisseret Medische Beeldvorming
- Lth C. Luyten Orthognatische Heelkunde
- Lic. R. Luyten Kinesitherapie
- Lic. C. Watthy Kinesitherapie
- Lth M. Tabak Stomatologie
De behandelingen kaakgewricht zijn steeds op donderdag nm en worden verricht enkel na afspraak via secr. tel. 02 477 60 12 stomatologie. Voor de kinesitherapeutische behandelingen kan men zich wenden tot verantw. Lic. M. Derudder via het secretariaat fysische geneeskunde tel. 02 477 60 22. De behandelingen aldaar kunnen elke dag van de week uitgevoerd worden, doch enkel na voorschrift door leden van het multidisciplinair team. http://www.uzbrussel.be/u/view/nl/130865-Kinesitherapie.html
________________________________________________________________________
het kaakgewricht
De Temporo-mandibulaire Joint (TMJ) of Articulatio TemporoMandibularis (ATM) is de articulatie tussen de mandibulaire condylus(kaakkop) en het squameuze deel van het temporale bot (fossa). Het omvat de kaakkop, het kapsel, de discus(kraakbenige tussenstructuur) en zorgt voor de dynamische relatie tussen boven- en onderkaak. Problemen bij de beweging van de onderkaak leiden tot pijn ter hoogte van de oorregio, een beperkte mondopening, tandproblemen, functiestoornissen bij het kauwen, hoofdpijnen naast pijnlijke uitstraling naar de aangrenzende faciale loges.
Predisponerende factoren zoals nagelbijten, tandenknarsen (bruxisme), nachtelijk opeenklemmen van kaken en tanden, traumata, stress en beroepsaangelegenheden (violist) kunnen het gewricht extra belasten en leiden tevens tot pijn en/of deformatie van de gewrichtscomponenten. Andere factoren die het gewricht kunnen aantasten zijn congenitale aplasie, ontwikkelingsstoornissen, hypoplasie, ankylose, osteoarthritis en reumatoïde arthritis.
DIAGNOSTIEK
De diagnostiek van de craniomandibulaire disfunctie (CMD) of Temporo-mandibulaire disfunctie (TMD) reikt verder dan de muren van een artsenpraktijk. De aard van de symptomen en tekenen van mogelijke aanwezige oro-faciale pathogenese waarbij het kaakgewricht betrokken is, vormen veelal een complex cluster met diffuse uitstralende pijnen, functionele stoornissen en variabele kaakgewrichtsfenomenen. Voor de geijkte TMD-symptomen of tekenen die TMD doen vermoeden zijn er uiteraard geen directe diagnostische problemen. Anders is het gesteld met de patiënt die in de anamnese geen directe relatie laat zien met TMD of waar TMD gemaskeerd is door een scala van pijnklachten welke binnen de artsenpraktijk niet alle direct toegankelijk zijn voor diagnose en behandeling. Sinds 1992 werd in de Dienst Stomatologie UZ Brussel (Prof. Dr. G. Wackens) en LTH M.Tabak) de klinische problematiek bij TMD en de diagnostische guidelines in een multidisciplinair managementbulletin met ondersteunend behandelprotocol vervat. De recent ontwikkelde formulieren die ontstonden in synergie met alle betrokken diensten tandheelkunde, neurologie, stomatologie, orthodontie, radiologie en fysische geneeskunde. Dit managementbulletin levert aan iedere discipline, welke zich bezighoudt met de anamnese, een mogelijkheid tot duidelijke diagnosestelling binnen zijn eigen vakgebied. Het is dus een document dat enerzijds bestemd is voor de individuele discipline en anderzijds globaal en perfect past in een multidisciplinair samenwerken. Doel van dit managementbulletin is dat de behandeling individueel wordt uitgevoerd door elke betrokken practicus met zijn eigen bekwaamheid, maar dat deze reeds gestoeld kan zijn op klinische ervaringen en het onderzoek van de andere TMD-teampractici. En hier wordt ook de huisarts mee bedoeld.
Overigens levert het managementbulletin een initiële restrictie op voor de impuls tot onmiddellijk sterk ingrijpende, invasieve irreversibele behandelingen en laat het toe de diagnose en het behandelplan ten alle tijde in teamverband te herzien volgens vaste afspraken. Dit laatste is zeker van belang aangezien de mechanismen van de pathofysiologie alsmede mogelijke achterliggende ziektebeelden en processen die verantwoordelijk zijn voor de TMD-pathologie nog steeds verder onderzoek vereisten. Voorbeelden zijn legio: trigeminale hersenstammechanismen en de invloed ervan op disfuncties van het kauwstelsel en hoofdpijnen, motorische activiteiten in het orofaciale gebied (bruxisme), bewuste of onbewuste aspecten van orofaciale pijn waarbij subcorticale- en corticale processen betrokken zijn naast de kennis van de biomechanica en groeifactoren binnen het temporomandibulaire gewricht zijn weinig of nauwelijks gekend.
ANAMNESE
Bij de TMD anamnese zijn meerdere professies betrokken. Wij wensen echter aan de verwijzende privaat practicus dezelfde faciliteiten te geven, dan deze, werkzaam in een academisch ziekenhuis, waar meerdere professies en specialismen alom vertegenwoordigd zijn. De privé-practicus krijgt als eerste-lijnswerker regelmatig TMD-problemen over de vloer en dient in de mogelijkheid gesteld te worden deze op juiste en efficiënte wijze te kunnen benaderen. Overigens speelt de proximiteit en planning voor de patiënt ook een rol en zijn zelfs in een ziekenhuis niet alle clinici simultaan ter plaatse te bereiken. Daarnaast vragen specialistische onderzoeken langere afspraaktijden en dankzij het stramien van het managementbulletin blijft de continuïteit van het onderzoek en de behandeling verzekerd. Immers iedereen is continu op de hoogte op welk echelon men zich met de behandeling van de patiënt bevindt. Nodeloos wachten op een NMR is dan ook niet meer aan de orde. Er kunnen reeds andere aspecten belicht worden van het onderzoek en met behulp van de geïnformatiseerde fiche komen we in een stroomversnelling terecht.
MANAGEMENTBULLETIN
Het is dus niet altijd mogelijk een precieze limiet te bepalen wanneer een patiënt in de ene of in de andere richting zal moeten worden behandeld of zal moeten verwezen worden. Dit geldt zeker voor de privaatpracticus, tenzij hij zich kan laten leiden binnen dit managementbulletin. Hij gaat namelijk net zo ver dan zijn eigen kundigheden en kan daarbij op de verschillende plaatsen, waar hij het wenst, verdere ondersteuning aanvragen en tevens de verantwoordelijkheid verleggen. De logische gedachtegang met als doel de patiënt van zijn pijnklacht af te helpen, alsmede in finaliteit een behandelplan te kunnen opstellen, staan hier centraal en dit moet ook mogelijk zijn omdat de patiënt hier globaal wordt geobserveerd. Het pluspunt is dat de clinicus de patiënt tot op zeker niveau kan blijven behandelen intra-muros met bv. opbeetplaat, maar daarnaast voor klinische evaluatie en het coördineren beroep doet op dit managementbulletin en daarbij de betrokken supplementaire disciplines kan raadplegen via (geïnformatiseerd) update- en afspraaksysteem.

groep A:
Gekende evidente TMD aandoeningen

groep B:
Overige niet-evidente TMD aandoeningen

Groep met verbetering van de klachten bij niet-evidente TMD aandoeningen [links]
Groep zonder enige verbetering van de klachten bij niet-evidente TMD aandoeningen [rechts]

REFERENTIES
De Leeuw JR, Steenks MH et Al.; Multidimensional Evaluation of Craniomandibular Dysfunction. I: Symptoms and correlates. J. Oral-Rehabil. 1994 Sep; 21(5): 501-14
Phillips D.J. & Gelb M. et Al.; Guide to Evaluation of Permanent Impairment of the Temporomandibular Joint. J. Orofacial Pain 1997 11 (2):166-170
Guides to the Evaluation of Permanent Impairment, Ed 4. Chicago; Am. Med. Association, 1993.
Bell W.E., Temporomandibular Disorders: Classification, Diagnosis, Management, Ed 3. Chicago Yearbook, 1990:166-176.American Society of Temporomandibular Joint Surgeons,
Guidelines for Diagnosis and Treatment of Disorders of theTemporomandibular Joint and Related Musculoskeletal Disorders. Approved 1990 Dr. William et Al . South College St., NC 28202
Farrar W.B., McCarty W.L., A Clinical Outline of Temporomandibular Joint Diagnosis and Treatment. Montgomery, Al: Normandy, 1983:56.