Wat doen we?
Nucleaire geneeskunde is het medisch specialisme dat lichamelijk onderzoek verricht en bepaalde aandoeningen behandelt door het toedienen van een kleine hoeveelheid van een radioactieve stof.
Met behulp van geavanceerde apparatuur zoals gamma camera's en PET-camera's kan de werking van verschillende organen in het lichaam worden afgebeeld. De onderzoeksuitslagen helpen de aanvragende arts bij het stellen van een diagnose en het bepalen van een goede behandeling. Per jaar verrichten wij ongeveer 11000 diagnostische onderzoeken bij patiënten van alle leeftijdscategorieën en met uiteenlopende ziektebeelden. Daarnaast krijgen ieder jaar zo'n 150 patiënten een therapie met radioactieve stoffen, meestal voor de behandeling van schildklierziekten met radioactief jodium.
Voor een nucleair geneeskundig onderzoek worden patiënten verwezen door verschillende specialisten zoals o.a. interne geneeskunde, endocrinologie, cardiologie, oncologie, orthopedie, kindergeneeskunde, of door hun huisarts. De uitslagen van het onderzoek worden niet rechtstreeks door de nucleair geneeskundige aan de patiënt verteld. De nucleair geneeskundige maakt een verslag voor de arts die het onderzoek heeft aangevraagd en die brengt de patiënt op de hoogte samen met de andere bevindingen van het medisch nazicht. Het verslag wordt bewaard in het ziekenhuis en maakt deel uit van het individuele electronisch medisch dossier van de patiënt. Op eenvoudige aanvraag kan een andere behandelende arts steeds een kopie van dit verslag krijgen.
De lokalen van de dienst nucleaire geneeskunde zijn gepland en gebouwd om veilig te kunnen omgaan met radioactiviteit. De toe te dienen radioactieve stoffen worden op naam van de patiënt bereid in een daartoe speciaal ingerichte radiofarmacie. Naast de onderzoekslokalen waarin de beeldvormingsapparatuur staat opgesteld zijn er verschillende aparte lokalen waar de patiënten voorbereid worden op hun onderzoek met onder andere een lokaal uitgerust voor farmacologische stress testen, een toedienigsruimte voor pediatrische patiënten, voorbereidingslokalen voor PET onderzoeken en een lokaal voor ambulante metabole therapie.
Van bij de aanvang van het ziekenhuis werd de dienst uitgerust met de allernieuwste apparatuur voor nucleaire beeldvorming en digitale beeldverwerking. Deze apparatuur wordt voortdurend hernieuwd en vervangen door technolgisch meer performante toestellen. Op dit moment beschikt de dienst over vier meerkops gammacamera's en een enkelkops gammacamera voor pediatrische onderzoeken. Voor de afdeling positron tomografie is dit jaar, naast de bestaande dedicated PET-camera, de uitbreiding met een PET-CT toestel voorzien. Alle beeldcommunicatie en -archivering en de verslaggeving gebeurt digitaal. Daarvoor zijn alle toestellen ingeschakeld in een performant lokaal computernetwerk, dat op zijn beurt gekoppeld is aan het elektronisch ziekenhuisnetwerk.
Voor de behandeling met hoge dosissen radioactief jodium is op de verpleegafdeling interne geneeskunde een speciale radiojoodkamer ingericht, waar de patiënten voor enkele dagen kunnen verblijven tot de hoeveelheid straling die ze uitzenden tot een aanvaardbaar niveau is gedaald.
Nucleaire geneeskunde heeft toepassingen in bijna alle domeinen van de geneeskunde en bij alle leeftijdscategorieën van patiënten. Nucleaire geneeskunde wordt veelal toegepast om vroegtijdig stoornissen in de functie van een orgaan op te sporen, vooraleer er veralgemeende afwijkingen optreden in een globale lichaamsfunctie of vooraleer er veranderingen zichtbaar worden in de anatomie van een orgaan. De dienst beschikt over de specialistische kennis, de faciliteiten en de wettige vergunningen om nagenoeg alle diagnostische zorgen te verstrekken en behandelingen uit te voeren. Daarnaast behoort specialistische zorg voor patiënten met complexe ziektebeelden en problemen tot de kerntaken van een universitair ziekenhuis. De dienst heeft een uitstekende Europese reputatie als topreferentie centrum voor nucleaire cardiologie. Ook het maken van PET-scans en radiojoodbehandelingen waarvoor hospitalisatie vereist is, zijn top-klinische activiteiten die slechts in universitaire centra en enkele grote medische centra kunnen uitgevoerd worden.
De radioactieve stoffen die bij nucleaire geneeskundig onderzoek gebruikt worden zenden slechts een korte tijd, meestal niet langer dan een dag, straling uit. Daardoor en ook omdat slechts een zeer kleine hoeveelheid gebruikt wordt, is de stralingsdosis van diagnostische onderzoeken voor zowel de patiënt als zijn omgeving beperkt. Ze is ongeveer even hoog als de natuurlijke straling die overal in de natuur aanwezig is: in de bodem, de lucht en ook in onszelf en ons voedsel. Bij hogere dosissen kan radioactieve straling gebruikt worden om heel selectief weefsels te vernietigen, zoals bijvoorbeeld voor de behandeling van een te snel werkende schildklier of voor pijnbestrijding van kankers die uitgezaaid zijn in de beenderen. In dit geval wordt de patiënt zelf een stralingsbron voor zijn onmiddellijke omgeving. De risico's op ongecontroleerde bestraling en op verspreiding van radioactieve stoffen kunnen nochtans gemakkelijk beperkt worden door toepassing van afschermingmogelijkheden en door het tijdelijk in acht nemen van eenvoudige leefregels.
Hoewel de meerderheid van de nucleair geneeskundige onderzoeken op ambulante basis kan verricht worden, komen in een dienst nucleaire geneeskunde vaak ernstig zieke mensen. Het is een taak van de medewerkers van de dienst om ook deze patiënten op een goede en vlotte wijze te onderzoeken of te behandelen. De conditie van de patiënt moet daarbij goed in het oog gehouden worden zodat bij problemen snel hulp kan worden geboden. Ook dát is onderdeel van onze patiëntenzorg.