Agrégateur de contenus

Primeur mondiale : l’UZ Brussel réalise la toute première intervention au robot chez une patiente avec un lymphœdème suite à une opération du sein

Primeur mondiale : l’UZ Brussel réalise la toute première intervention au robot chez une patiente avec un lymphœdème suite à une opération du sein

19 avril 2024

L’UZ Brussel est le premier hôpital au monde à avoir pratiqué une intervention chirurgicale à l'aide de deux robots. Le grand avantage de cette approche est qu'elle est beaucoup moins invasive pour le patient, ce qui se traduit par une diminution de la douleur et un raccourcissement du séjour à l'hôpital. En outre, les chirurgiens peuvent opérer avec une beaucoup plus grande précision qu’avec la chirurgie classique.

L'UZ Brussel s'appuie ainsi sur son expertise en matière de traitements assistés par robot pour le lymphœdème, après que le Pr Hamdi a déjà réalisé la première greffe de ganglions lymphatiques assistée par robot en Europe en 2018.

Intervention réussite

Lors de l'intervention de mercredi dernier, le robot chirurgical classique Da Vinci IX a été combiné à un Symani MMI. En collaboration avec le Dr Martijn Schoneveld, chirurgien abdominal, l'équipe de chirurgie plastique et reconstructive dirigée par le chef de service de Chirurgie plastique, le Pr Moustapha Hamdi, a ainsi réalisé une greffe de ganglions lymphatiques entièrement robotisée.

Dr Martijn Schoneveld, chirurgien abdominal, commente : « Tout d'abord, nous utilisons le Da Vinci XI pour retirer un morceau du pli péritonéal au niveau de l'estomac chez une patiente souffrant d'un lymphœdème après une opération du cancer du sein. Le robot nous permet de libérer les tissus nécessaires de l'estomac via des cicatrices généralement plus petites et des instruments plus fins avec plus de dextérité. ​ L'image 3D agrandie sur la console nous aide à effectuer cette intervention précise de sorte que les vaisseaux sanguins et les tissus des ganglions lymphatiques nécessaires soient le moins possible lésés avant la réimplantation axillaire, ce qui est important. Cela contribue au taux de réussite de l'opération ».

Pr Moustapha Hamdi, chef du service de Chirurgie plastique : « Ensuite, ce petit morceau a été transplanté dans l'aisselle à l'aide du robot de microchirurgie Symani MMI par le professeur Nistor, chirurgien plasticien, avec l’aide des docteurs Giunta et Ramaut. Cette procédure permet de drainer la lymphe du bras. En outre, elle vise à prévenir un futur gonflement du bras et ainsi à limiter l'inconfort du lymphœdème. »

Pr Alexandru Nistor, chirurgien plasticien, ajoute : « Le robot microchirurgical est utilisé pour la « supermicrochirurgie » et d'autres interventions plastiques et reconstructives complexes, telles que la jonction des structures anatomiques les plus fines, comme les vaisseaux sanguins ou les vaisseaux lymphatiques. Ces vaisseaux lymphatiques ont un diamètre inférieur à 0,8 millimètre. Nous appliquons cette technologie avancée entre autres aux patients souffrant de lymphœdème et/ou de cancer du sein. Le robot Symani nous permet d'atteindre la plus grande précision possible lors de la connexion de deux vaisseaux au cours de la microchirurgie. Cela garantit le meilleur taux de réussite possible de la greffe. Pour le patient, cela signifie un risque minimal et les meilleurs résultats ».

Nouvelle étape dans le traitement assisté par robot du lymphoedèm

En 2018, l'UZ Brussel a été le premier hôpital européen à réaliser une greffe de ganglions lymphatiques assistée par robot. Une équipe multidisciplinaire, dirigée par le Pr Moustapha Hamdi, a alors pu retirer[FD1] ​ des ganglions lymphatiques de l'abdomen pour les greffer dans l'aisselle.

L’an dernier, l'équipe a franchi une nouvelle étape en mettant en service un robot pour la microchirurgie et la « supermicrochirurgie », également pour le traitement du lymphœdème, en reliant les vaisseaux lymphatiques et les veines. Ces types d’interventions, par exemple sur les plus petits vaisseaux sanguins, exigent une précision extrême. Le robot Symani MMI permet de réduire de 20 fois les mouvements de la main du chirurgien, en filtrant les vibrations, même minimes, de la main du chirurgien. Cela signifie que le chirurgien peut travailler avec encore plus de précision, ce qui réduit le risque de lésions tissulaires et accélère le rétablissement des patients.

Le lymphœdème reste une affection ayant un grand impact sur la qualité de vie

Le lymphœdème, souvent appelé bras ou jambe gonflé, peut être congénital ou résulter d'un traitement chirurgical contre le cancer, d'une radiothérapie ou d'une infection. Cette affection résulte d'une accumulation de liquide lymphatique dans le tissu conjonctif, ce qui entraîne un gonflement. Normalement, ce liquide est drainé par les vaisseaux et les ganglions lymphatiques, mais si ce processus est perturbé, par exemple par un mauvais fonctionnement des vaisseaux lymphatiques ou par l'ablation de ganglions lymphatiques, le liquide peut s'accumuler. Jusqu'à 30 % des patientes atteintes d'un cancer du sein souffrent d'un lymphœdème, qui peut fortement les limiter dans leur vie de tous les jours.

 

​​

 

 


Agrégateur de contenus

Lijn


Agrégateur de contenus

Na een bevalling snel naar huis? Enkel met de juiste zorg.

Na een bevalling snel naar huis? Enkel met de juiste zorg.

26 octobre 2023

In 2018 werd de ligduur in ziekenhuizen voor pas bevallen moeders verkort door voormalig minister Maggie De Block. Sindsdien verblijven moeders die vaginaal bevallen maximum twee dagen in de materniteit; voor bevallingen met een keizersnede ligt het maximum op vier dagen. De voordelen zijn bekend. Het verkorten van de verblijfsduur na de bevalling leidt tot een vermindering van de kosten voor de gezondheidszorg en past ook volledig binnen de meer gezinsgerichte benadering van zorgverlening. Er zijn mogelijks ook nadelen wanneer moeders snel naar huis gaan zoals problemen bij het opstarten van de borstvoeding of late detectie van bepaalde aandoeningen.

Daarom was het voor het UZ Brussel meteen duidelijk dat de verkorte ligduur deel moest uitmaken van geïntegreerde zwangerschapsopvolging en bevallingszorg, waarin de rol van elke zorgverlener in het proces werd erkend en omarmd. De rol van de vroedvrouw is hierin uiteraard zeer belangrijk. Hun focus ligt niet enkel op medische kwesties, maar ook op het psychosociaal welzijn van (aanstaande) moeders. Ze creëren een omgeving waarin vrouwen zich veilig en ondersteund voelen, wat bijdraagt aan een minder stressvolle en beter geïnformeerde zwangerschap, bevalling en nazorg. 


“Een geïntegreerde aanpak van zwangerschapsopvolging met respect voor de rol van elke zorgverlener in het proces ligt het UZ Brussel nauw aan het hart. Hier is het KOZI&Home-zorgtraject dat het ontslag na de bevalling voorbereidt een eerste voorbeeld van.” 


Het UZ Brussel was ook de pionier in het implementeren van het Born in Belgium Professionals platform waardoor een betere patiëntinformatie-uitwisseling multidisciplinair en over de zorglijnen heen mogelijk is.

KOZI&Home-zorgtraject

Het KOZI&Home-zorgtraject staat voor ‘kwaliteitsvol ontslag na een verkort ziekenhuisverblijf’. In dit traject worden afspraken bij de gynaecoloog afgewisseld met afspraken bij een vroedvrouw op 16 en 36 weken zwangerschap. Deze consultaties zijn belangrijk om ouders uitgebreide informatie te kunnen geven. Rond week 28 worden vrouwen gestimuleerd om contact op te nemen met een zelfstandige vroedvrouw die hen thuis zal begeleiden. Ook na de bevalling spelen de vroedvrouwen een belangrijke rol. In het zorgtraject wordt sterk ingezet op het uitbouwen van de thuiszorg met ondersteuning van de zelfstandige vroedvrouw en huisarts. Een KOZI-telefoonlijn is bovendien altijd beschikbaar voor ouders met vragen en problemen. 

De voordelen van deze manier van werken zijn groot: versterking van de band met het gezin, nauwer contact met de vroedvrouw, op maat gemaakte ondersteuning (met aandacht voor sociaal kwetsbare zwangere vrouwen) na het verlaten van de materniteit, enz. Bovendien toonde de voor- en na-studie in het UZ Brussel aan dat deelnemers aan dit zorgtraject het gevoel hadden beter geïnformeerd en voorbereid te zijn op het ziekenhuisontslag, meer privacy te hebben en een hogere algemene tevredenheid te ervaren (Stas A et al, 2023). 

Prenatale zorg in groep: Group Care

“We vinden het belangrijk om het aanbod voor zwangere en pas bevallen vrouwen voortdurend uit te breiden. Zo bieden we inmiddels ook groepsconsultaties aan tijdens de zwangerschap en na de bevalling.”


Vroedvrouwen spelen ook een belangrijke rol in de groepstrajecten voor prenatale zorg, waar ze (soms samen met een eerstelijnspsycholoog) zowel de medische check-up als de individuele begeleiding verzorgen. De groepen, bestaande uit maximaal 10 vrouwen (en eventueel hun partners), bieden een forum waar moeders van elkaar kunnen leren, elkaar kunnen ondersteunen en een duurzaam sociaal netwerk kunnen opbouwen. Deze Group Care, gebaseerd op het CenteringPregnancy model, combineert medische opvolging met gezondheidspromotie en ziektepreventie in groep, wat empowerment en continuïteit van zorg bevordert.

Born in Belgium Professionals platform

Steeds vaker zijn meerdere zorgverleners betrokken in de opvolging van een zwangerschap, zowel in het ziekenhuis als in de eerste lijn. De keuze ligt bij de ouders, en de zorg is kwalitatief als er een goede samenwerking is tussen de verschillende zorgverleners. Born in Belgium Professionals, een online, gedeeld platform, faciliteert deze samenwerking. Het centraliseert informatie over de psychosociale situatie van de zwangere vrouw en stelt deze ter beschikking van haar zorgverleners uit de (para)medische en sociale sector, volledig in overeenstemming met de privacywetgeving (GDPR).


De tool biedt de mogelijkheid om systematisch te screenen op de psychosociale situatie van zwangere vrouwen en ondersteunt zorgverleners bij het doorverwijzen en het geven van informatie.

Belangrijke inzichten over de rol van de vroedvrouw en de kortere ligduur

  • Ouders geïnformeerde keuzes laten maken is van vitaal belang. Informatie en educatie spelen hierin een sleutelrol.
  • Gezondheidszorg gaat verder dan medische zorg. Vroedvrouwen spelen in het psychosociaal welzijn van (aanstaande) moeders een belangrijke rol door het nauwe contact.
  • Een goede samenwerking met andere zorgverleners en partners op het terrein is essentieel. Denk maar aan Kind & Gezin, psychologen, organisaties gespecialiseerd in verslavingszorg, …
  • Het afstemmen van zorgtrajecten en het delen van informatie tussen zorgverleners is cruciaal.
  • Informatie, sensibilisering en geïntegreerde zorg spelen een belangrijke rol bij lage gezondheidsvaardigheden. Onze studie toonde bijvoorbeeld aan dat heropnames hoger liggen bij patiënten met lagere gezondheidsvaardigheden (Stas et al, 2023).

In het UZ Brussel staat geïntegreerde zwangerschapsopvolging centraal, waarbij elke zorgverlener een cruciale rol speelt in het welzijn van moeder en kind. De nadruk ligt op keuze, informatie, samenwerking en het creëren van een zorgomgeving die aan de behoeften van de gezinnen voldoet. Vroedvrouwen spelen hierin een zeer belangrijke rol.


Amber Stas, Maria Breugelmans, Lynn Geerinck, Julie Laats, An Spinnoy, Sven Van Laere, Leonardo Gucciardo, Monika Laubach, Gilles Faron, Katrien Beeckman Implications of a Reduced Length of Postpartum Hospital Stay on Maternal and Neonatal Readmissions, an Observational Study. Matern Child Health J, 2023 Jun 22
Amber Stas, Maria Breugelmans, Lynn Geerinck, Julie Laats, An Spinnoy, Sven Van Laere, Leonardo Gucciardo, Monika Laubach, Gilles Faron, Katrien Beeckman, Maternal satisfaction with reduced postnatal length of stay in Brussels: evidence from the KOZI&Home program. BMC Pregnancy Childbirth, 2023 Jun 26;23(1):475

Prof. dr. Katrien Beeckman Prof. dr. Katrien Beeckman
Prof. dr. Katrien Beeckman
coördinator van de onderzoeksgroep Verpleegkunde en Vroedkunde (NUMID) in het UZ Brussel
NUMID maakt deel uit van het departement Maatschappelijke Gezondheid van de Vrije Universiteit Brussel (VUB). Het onderzoek focust op implementatie studies met als doel de organisatie van de zorg te optimaliseren. Als Verpleegkundig manager onderzoek, innovatie en onderwijs maakt ze deel uit van het managementteam van het departement verpleeg- en vroedkunde. Ze faciliteert er onder meer projecten zoals KOZI&Home, Group Care Belgium, Born in Belgium Professionals, Verpleegkundig Specialisten, … Co-creatie, interdisciplinair werken en een focus op preventie zijn aspecten die centraal staan.

Agrégateur de contenus

Agrégateur de contenus

Abonnement op mUZt